نقش هلدینگ سامسونگ در اقتصاد کره جنوبی

گروه مشاوران مدیریت و مطالعات راهبردی تدبیر  ۱۳۹۸/۰۵/۰۴
نقش هلدینگ سامسونگ در اقتصاد کره جنوبی
گروه‌های کسب و کاری در کره جنوبی (چائبول)، نقش مهمی در اقتصاد این کشور ایفاء می‌کنند، به گونه‌ای که فروش ۱۰ چائبول برتر کره در سال ۲۰۱۷ برابر با ۶۷.۸ درصد تولید ناخالص ملی کره بوده است و ثروت هلدینگ سامسونگ به تنهایی برابر با ۴۲ درصد تولید ناخالص ملی کره است.
بی‌شک کره جنوبی از موفق‌ترین کشورها در زمینه توسعه در نیم قرن اخیر بوده است. درآمد سرانه این کشور از کمتر از ۱۰۰ دلار در سال ۱۹۶۰ به بیش از سی هزار دلار در سال ۲۰۱۷ رسیده است. نکته مهم آن است که این رشد اقتصادی نه با اتکاء به فروش منابع بلکه با صنعتی‌شدن تحقق پیدا کرده است. کارشناسان بانک جهانی در این زمینه می‌نویسند: « کره جنوبی نخست نیروی کار را از بخش کشاورزی به صنایع کارخانه‌ای سبک و سپس به بخش صنعتی با ارزش‌افزوده بالا انتقال داد»(بانک جهانی، ۲۰۱۳).
در واقع کره جنوبی از کشوری در دهه ۱۹۶۰ که «صادرات اصلی‌اش سنگ تنگستن، ماهی و کلاه گیس ساخته شده از موی انسان بود به قدرتی آشنا با فناوری پیشرفته بدل شد که تمام دنیا آن را با موبایل شیک و تلویزیون‌‏های صفحه صاف صادراتی می‌شناسند»(چانگ، ۱۳۹۲{۲۰۰۸}، ۲۶). در سال ۱۹۹۶ کره به عضویت سازمان همکارهای اقتصادی و توسعه پذیرفته شد که نشان می‌داد که از نظر جامعه جهانی این کشور به عنوانی کشوری توسعه یافته پذیرفته شده است.
سوال مهم در این میان آن است که کره جنوبی چگونه توانسته است به این موفقیت دست یابد؟ همانطور که فوکویاما توضیح می‌دهد درباره موفقیت کشورهای شرق آسیا دو توضیح کاملا متضاد وجود دارد «درباره معجزه شرق آسیا و رشد سریع کشورهای این منطقه مطالب زیادی نوشته شده است.تفاسیر در مورد چرایی این رشد حول دو دیدگاه گرد می‌آیند: طیفی که این موفقیت را ناشی از اتخاذ سیاست‌های بازارپسند می‌دانند و طیفی دیگر که آن را معلول سیاست صنعتی و دیگر اشکال دخالت دولتی به منظور ایجاد رشد اقتصادی تلقی می‌کنند (فوکویاما،۱۳۹۶، ۳۴۲).
اما فارغ از تبیین‌های فوق که جنبه کلان دارد در این پژوهش تلاش می‌شود از جنبه دیگری علل موفقیت کره جنوبی در امر توسعه بررسی شود و آن نقش گروه‌های چند کسب و کاری (هلدینگ‌ها) است که در کره جنوبی به چائبول معروف هستند. جوهه (۲۰۱۵) در این باره می‌نویسد:
اقتصاددانان از جنبه‌های مختلفی به بررسی رشد اقتصادی پرقدرت کره جنوبی پرداخته‌اند که عبارتند از ۱)افزایش بهره‌وری در برابر انباشت داده‌های تولید مانند نیروی کار و سرمایه، ۲) سیاست‌های دولت در جهت افزایش صادرات و جایگزینی واردات دربرابر دخالت‌های عمومی و گسترده دولت ۳) و سایر عوامل مانند سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، توسعه نهادی و قانونی و مانند اینها. اما علاوه بر اینها کارآفرینی موفق چائبول‌ها سهم مهمی در تولید ناخالص داخلی، رشد آن و صادرات و واردات کره دارد(جوهه، ۲۰۱۵، ۱۵۷)
اما فارغ از اظهار نظر فوق، اهمیت امروزین این بنگاه‌ها در اقتصاد کره بهترین دلیل برای ضرورت بررسی نقش آنها در اقتصاد کره جنوبی است.
فروش ۱۰ چائبول برتر کره در سال ۲۰۱۷ برابر با ۶۷.۸ درصد تولید ناخالص ملی کره و ثروت آنها معادل ۱۱۰ درصد تولید ناخالص ملی کره بوده است و ثروت سامسونگ به تنهایی برابر با ۴۲ درصد تولید ناخالص ملی کره است(پری‌مک، ۲۰۱۷)
نقش هلدینگ سامسونگ در اقتصاد کره جنوبی
نمودار۱: ارزش سهام ۵ چائبول بزرگ کره در بورس برتر کره در سال ۲۰۱۷ (میلیارد دلار)

 

نقش هلدینگ سامسونگ در اقتصاد کره جنوبی
نمودار ۲: میزان دارایی و فروش ۵ چائبول
 

گروه‌های کسب و کاری

بنگاه‌های چند کسب و کاری که از آنها با عناوینی مانند گروه‌های کسب و کاری، گروه شرکت‌ها و کانلگلوموریت یاد می‌شود نقش مهمی در رشد اقتصادی و توسعه کشورها به ویژه در کشورهای درحال توسعه ایفاء می‌کنند.
در خلال سال‌های اخیر نه تنها از اهمیت گروه‌های کسب و کاری کاسته نشده است بلکه اهمیت و کارکردهای آن موضوع تحقیقات گوناگونی قرار گرفته است. این مساله تنها مربوط به کشورهای درحال توسعه نیست و از ۵۰ گروه کسب و کاری بزرگ دنیا ۹ عدد آن در آمریکا وجود دارد.
در کره جنوبی نیز فرش ۱۰ چائبول برتر کره در سال ۲۰۱۷ برابر با ۶۷.۸ درصد تولید ناخالص ملی کره و ثروت آنها معادل ۱۱۰ درصد تولید ناخالص ملی کره بوده است و ثروت سامسونگ به تنهایی برابر با ۴۲ درصد تولید ناخالص ملی کره است. علاوه بر چائبول‌ها بودند که اقتصاد کره جنوبی را متحول نمودند از صادرکننده کلاه گیس بافته شده از موی سر به صادر کننده اتومبیل و موبایل و تلویزیون بدل کردند. هرچند در این میان از انواع حمایت‌های پنهان و پیدای دولت نیز بهره‌مند شدند و فساد اداری زیادی نیز ایجاد کردند.
بررسی‌های صورت گرفته از هلدینگ سامسونگ نشان می‌دهد این شرکت از یک خرده فروشی کوچک در سال ۱۹۳۸ به بزرگ‌ترین بنگاه اقتصادی کره در قرن بیست و یکم بدل گشته است و فروش آن در سال ۲۰۱۷ قریب به ۳۰۰ میلیارد دلار و تعداد کارمندانش از مرز ۳۰۰ هزار نفر فراتر رفته است.
جدول۱: وضعیت شرکت‌های اصلی هلدینگ سامسونگ در اقتصاد کره در سال ۲۰۱۷(میلیارد دلار)

شرکت

حوزه فعالیت

رتبه جهانی بر

اساس الگوی فوربس

فروش

سود

دارایی

ارزش بازار

فروش نسبت به تولید ناخالص داخلی کشور

سامسونگ الکترونیک

تجهیزات الکترونیکی

15

174

300/19

217.1

254.3

11.37%

اس‏اند تی

شرکت­های بازرگانی

697

24.2

0.93

36.8

21.2

1.58%

بیمه زندگی سامسونگ

بیمه

253

24.1

1.180

219.1

18.2

1.58%

بیمه آتش سوزی ودریایی سامسونگ

بیمه

553

17.2

0.740

55.5

10.4

1.12%

صنایع سنگین سامسونگ

تجهیزات سنگین

1696

9

104/0-

14.3

3.4

0.59%

سامسونگ اس دی اس

خدمات کامپیوتری

1416

7.1

400/0

5.7

9.4

0.46%

سامسونگ اس دی آی

تجهیزات الکترونیکی

1916

4.5

647/0-

12.3

8.5

0.29%

 

برخی از دلایل موثر بر موفقیت هلدینگ سامسونگ

  1. تصاحب اموال ژاپنی‌ها پس از جنگ جهانی دوم به بهایی گاه تا یک صدم قیمت واقعی با روابط سیاسی و غیرشفاف. سایر چائبول‌های کره از جمله هیوندا و ال جی نیز از این امکان بهره‌مند شدند و به این وسیله سرمایه اولیه خود را ایجاد کردند.
  2. سیاست حمایتی دولت و کمک به آنها برای افزایش مقیاس تولید با ایجاد انحصار
  3. ویژگی‌های شخصیتی بنیانگذار هلدینگ سامسونگ در زمینه اهمیت فراوان قائل شدن برای مدیران، پرهیز از مداخله در کارهای روزمره و تاکید بر اقدامات استراتژیک، نظم و انظباط به گونه‌ای که دو پسر خود را از مدیریت شرکت‌ها کنار گذاشت و در نهایت اشتیاق فراوان برای رشد و گسترش کسب و کار
  4. استخدام وسیع نخبگان از طریق آزمون رقابتی. هلدینگ سامسونگ اولین شرکت کره‌ای بود که نظام استخدامی نوین را در کره جنوبی در سال ۱۹۵۷ راه اندازی کرد.
  5. حرکت به سمت تولید کالاهای با ارزش افزوده بالا به منظور تداوم رشد پایدار
  6. خروج از بنگاه‌های زیان‌ده و تعدیل نیروی کار مازاد
  7. استراتژی درست ورود به کسب و کارهای نوپا. این امر تاثیر بسیار مهمی بر رشد گروه کسب و کاری سامسونگ داشت و نقطه تمایز آن از سایر گروه‌های کسب و کاری کره جنوبی محسوب می‌شود. شعار بنیانگذار هلدینگ سامسونگ این بود: برای راه‌اندازی کسب و کار جدید «وقتی قیمت در بازار در پایین‌ترین حد است آن را بقاپ». این شعار سرلوحه مدیران نسل بعد نیز قرار گرفت. از سوی دیگر آنها به درستی تشخیص می‌دادند چه زمانی باید بر تحقیق و توسعه داخلی تمرکز نمایند. ایجاد یک واحد تحقیق و توسعه در سیلیکون ولی در سال ۱۹۸۳ از جمله اقدامات پیشروانه بود که تاثیر بسیار زیادی بر پیشگامی هلدینگ سامسونگ در صنعت الکترونیک گذاشت.
در خلال سال‌های ۲۰۰۰ الی ۲۰۱۰ گروه‌های کسب و کاری در کره قریب به ۸۰ درصد درآمد ۵۰ شرکت بزرگ کشور را نصیب خود کرده‌اند این رقم در هند نزدیک به ۹۰ درصد و در سال ۲۰۱۰ در چین به ۴۰ درصد رسیده است. این در حالی است که این میزان در سال ۲۰۰۰ در چین برابر با ۲۰ درصد بوده است(مک‌کنزی، ۲۰۱۳، ۲).
نقش هلدینگ سامسونگ در اقتصاد کره جنوبی
نمودار۳: دارایی و فروش شرکت‌های زیر مجموعه چائبول سامسونگ (میلیارد دلار)
 

جمع‌بندی

بررسی‌های ما در این پژوهش نشان می‌دهد که گروه‌های کسب و کاری مهمی در انقلاب صنعتی، نوآوری و تنوع بخشی به محصول به ویژه در کشورهای درحال توسعه ایفاء می‌کنند. این گروه‌ها که در کره جنوبی از آنها با عنوان چائبول یاد می‌شود نقش مهمی در اقتصاد این کشور ایفاء می‌کنند، به گونه‌ای که فروش ۱۰ چائبول برتر کره در سال ۲۰۱۷ برابر با ۶۷.۸ درصد تولید ناخالص ملی کره و ثروت آنها معادل ۱۱۰ درصد تولید ناخالص ملی کره بوده است و ثروت هلدینگ سامسونگ به تنهایی برابر با ۴۲ درصد تولید ناخالص ملی کره است. علاوه بر چائبول‌ها بودند که اقتصاد کره جنوبی را متحول نمودند از صادرکننده کلاه گیس بافته شده از موی سر به صادر کننده اتومبیل و موبایل و تلویزیون بدل کردند. هرچند در این میان از انواع حمایت‌های پنهان و پیدای دولت نیز بهره‌مند شدند و فساد زیادی نیز ایجاد کردند.
۲۹

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم اینجا کلیک کنید.