کارآفرینی اجتماعی: ایجاد مدل کسب و کار جدید در راستای خدمت به فقرا

بهمن خدا پناه  ۱۳۹۸/۰۳/۲۱
کارآفرینی اجتماعی: ایجاد مدل کسب و کار جدید در راستای خدمت به فقرا
عبارت کارآفرینی اجتماعی (Social Entrepreneurship) در راستای افزایش رشد سریع تعدادی از شرکت‌هایی که مدل‌هایی را برای خدمت‌رسانی موثر به فقرا در شرایطی که بازارها و نهاد‏های موجود نتوانسته‌اند آن نیازهای اساسی را برآورد کنند ایجاد کرده‌اند، توسعه پیدا کرده است. در این مقاله به بررسی مفهوم کارآفرینی اجتماعی پرداخته خواهد شد. همچنین نمونه‌‏ها‏یی از تغییر مدل کسب و کار به سمت خدمت به فقرا ارائه خواهد گردید.
کارآفرینی اجتماعی ترکیبی غنی از کارآفرینی سنتی و ماموریت ایجاد تغییر در جامعه می‌باشد. یک کارافرین اجتماعی به اسم ابراهیم آبولیش در سال ۲۰۰۴ به موسس ‏‏ای بی جف اسکول در حدود ۴۰۴ میلیون پوند برای ایجاد مرکز تحقیقات کارآفرینی اجتماعی اهدا کرده و بسیاری از کارآفرینان اجتماعی با همتایان تجاری خود را در داوس را گرد هم آورد.
کارآفرینی اجتماعی بینشی را پیشنهاد می‌کند که ممکن است ایده‏‌ها‏‏یی را به منظور افزایش بیشتر مقبولیت اجتماعی و همچنین استراتژی‌های تجاری و اشکال سازمان پایدار را منجر شود.

۱- خدمات به فقرا ناکافی است

نیازها و خواسته‏‌ها‏‏ی مردم پیشران‌های بنیادین تصمیم‌گیری شرکت‌ها در مورد نوع کالا و خدمات تولیدی است. با این وجود، علیرغم طبیعت به ظاهر نامحدود نیازهای بشری، شرکت‌ها درگیر پیدا کردن بازارهای جدید و ارزش برای مشتریان‌شان می‌باشند و همچنین برای شرکت‌های بزرگ تلاش برای بزرگ شدن به عنوان یک هدف مقدس تبدیل شده است.
به نظر دو قانون اساسی اجرا می‌شود: نخست، در جوامع صنعتی و توسعه یافته بسیاری از مردم تمایلی به پرداخت برای کالاها و خدماتی که می‌خواهند ندارند و این واقعیتی است که برای برخی‌ها آشکارا دردناک است. راه‌اندازی دات کام‌ها در دهه ۹۰ با وجود اینکه خدمات رایگانی که آن‌ها ارائه می‌کردند مورد استفاده میلیون‌ها کاربر قرار گرفت، آنها اخذ هزینه برای خدماتشان را در مواقع بحرانی سرمایه تشخیص دادند.
دوم، خیلی از نیازهای بسیار اساسی میلیون‌ها انسان در کشورهای غیر صنعتی برآورد نشده باقی می‌ماند، به این دلیل که این مشتریان بالقوه تمایل دارند اما توان پرداخت پول برای کالا و خدماتی که نیازهایشان را بر طرف‏ می‏‏‌کند را ندارند. به هر حال، تنها دلیل اینکه چرا نیازهای ارضا نشده در جذب جامعه تجاری برای جستجوی بازار‏های جدید شکست خوردند نیست.
بانک جهانی (۲۰۰۳) معتقد است که ارائه خدمات به منظور برآورد نیازهای اساسی انسان به ویژه بهداشت و آموزش از نظر کیفیت، دسترسی و امکان تهیه در حال شکست خوردن هستند. دلیل اساسی این شکست به نظر این واقعیت است که هزینه‏‌ها‏‏ی عمومی به دست فقرا نمی‌رسد و اگر هم این چنین باشد ارائه خدمات معمولا ناکافی و با کیفیت پایین می‌باشد. به طور فزاینده‌ای از شرکت‌ها انتظار مسئولیت‌پذیری فعالانه در مواجهه با مسائل اجتماعی و چالش‌های محیطی می‌رود تا به الگویی پایدار از توسعه دست یابند.
وسیع‌ترین تعریف استفاده شده از توسعه پایدار عبارت است از تعریفی که کمیته جهانی محیط و توسعه (۱۹۸۷) مطرح کرده است: توسعه با توجه به نیازهای کنونی بدون کاهش توانایی نسل آینده در رابطه با برآورد نیازهایشان.

۲- یک پدیده جدید: کارآفرینی اجتماعی (SE)

تعداد زیاد و رو به رشدی از طرح‌های موجود در سراسر جهان در راستای افزایش ارائه خدمات کسب و کارها به فقرا  و راه های مبارزه با فقر اجرا شده و در حال اجرا است. در مجموع این اقدامات، پدیده‌ای را تشکیل می‌دهند که کارآفرینی اجتماعی لقب گرفته است. کارآفرینی اجتماعی در واقع زمینه غنی و پر محتوایی است که الهام بخش مدل‌های ایجاد ارزش است. دو مورد زیر نمونه‏‌ها‏‏یی از تلاش‌های صورت گرفته برای ایجاد این چشم انداز در زمین است.

نمونه شماره یک

موسسه پارسیک (یک دنیا یک سلامتی) : ویکتوریا هاله دانشمند محقق و منتقد سابق کاربردهای دارویی برای اداره غذا و دارو، از موانع اقتصادی و لجستیکی که شرکت‌‏های دارویی و غذایی کشورهای در حال توسعه آگاه بود و به همین دلیل و برای غلبه بر مشکلات و موانع پارسیک را که اولین موسسه دارویی غیر انتفاعی آمریکا بود را تاسیس کرد.
کارآفرینی اجتماعی: ایجاد مدل کسب و کار جدید در راستای خدمت به فقرا
پارسیک مدل کسب‌وکار کارآفرینی را برای تحویل داروها و خدمات پزشکی که در کشورهای در حال توسعه مورد نیاز است را اتخاذ کرده است. به همین ترتیب روش تفکر سنتی سودآوری را که به نظر با توسعه درمان مورد نیاز ناسازگار‏ می‏‏رسد را به چالش کشیده است.
سازمان‌‏های بزرگ بشر دوستانه و دولت‏‌ها بودجه اولیه را فراهم می‌کنند؛ سازمانی غیر انتفاعی بودن، ساختار را قادر به خلق ارزش اجتماعی می‌کند. در واقع پارسیک می‌تواند به سرمایه‏‏‌ای دسترسی داشته باشد که کارآفرینان تجاری نمی‌توانند به آن دسترسی داشته باشند.

نمونه شماره دو: مصر

به وسیله ابراهیم ابولیش در ۱۹۷۷ بر تکه زمینی کویری در شمال قاهره تاسیس شده است. سکم از چشم انداز فردی تا شرکت‏‌های چند کسب و کاری که نه تنها ارزش‏‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایجاد می‌کند، بلکه بر جامعه مصری تاثیر معناداری داشته رشد کرده است. سود حاصل از کسب وکار، موسساتی مانند مدارس و مراکز تحصیلی بزرگسالان و یک مرکز پزشکی را راه اندازی کرده است. سکم، همچنین در نظر دارد که یک دانشگاه جامع برای آموزش جامع تاسیس کند.
این موسسه به طور مستقیم به تهیه نیاز‏های اساسی بشر اقدام کرده است.
کارآفرینی اجتماعی: ایجاد مدل کسب و کار جدید در راستای خدمت به فقرا
علاوه بر این سکم، خلاء‏های موسسات و نهاد‏ها را با ارائه ساختاری که مردم به آن اعتماد دارند پر می‌کند تا از این طریق به آنها (مردم) کمک می‌کند تا از تله فقر بگریزند و کنترل زندگی خود را در دست گیرند. در جبهه‏‌ها‏‏ی محیط زیستی نیز سکم در کشاورزی بیودینامیک مصر پیشگام است. در واقع سکم در این راستا یک سیستم جدید حفاظت از گیاهان پنبه را مستقر کرده است مانع از گرد و غبار آلود شدن محصول می‌شود. در سراسر مصر از سال ۲۰۰۰ استفاده از آفت‌کش‏‌ها در در مزارع پنبه بیش از ۹۰% کاهش یافته است. در سال ۲۰۰۳ ابراهیم ابولیش جایزه معیشت درست را به پاس دستاورد او در زمینه یکپارچه کردن کسب و کار تجاری با توسعه فرهنگی و اجتماعی دریافت کرد.

جمع‌بندی

آنچه که از مثال‌های گفته شده می‌توان دریافت این است که این کارآفرینان الهام بخش مسیر‏ها و راه حل‌‏های جدیدی هستند که مبنای آن به جای تمرکز بر موسسات و نهاد‏های بزرگ طرح‏‌هایی در مقیاس محلی و نیاز‏های محلی است. بنابراین کارآفرینی اجتماعی مورد توجه جوامع دانشگاهی، سازمان‏‌های بین المللی، صندوق‏‌های صدقه و امور خیریه و شرکت‌‏ها در راستای تلاش برای درک بهتر این پدیده و همچنین در راستای ایجاد مدل‏‌های جدید برای فرایند خلق ارزش جدید است.
آنچه که به عنوان ویژگی مشترک کارآفرینی اجتماعی‏ می‏‌‏نماید در درجه اول ماموریت اجتماعی است، بزرگترین چالش در درک و فهم کارآفرینی اجتماعی، به نظر نهفته در تعریف مرز آن چیزی است که ما به عنوان کارآفرینی اجتماعی تلقی‏ می‏‏‌کنیم.
بنا به گفته دانشمندانی چون رینولد، بایگریو، اوتیو کوکس و های (۲۰۰۲) در واقع چیزی به عنوان کارآفرینی غیر اجتماعی وجود ندارد».
کارآفرینی سنتی در کشور‏های توسعه یافته خالق اکثریت مشاغل هستند که قطعا در عمکرد اجتماعی مهم هستند، بر پایه تحقیقات ما کارآفرینی اجتماعی را چنین تعریف می‌کنیم:
کارآفرینی اجتماعی مدل‌‏های جدیدی را برای ارائه محصولات و خدماتی که مستقیما جهت ارضای نیازهای اساسی بشر که در اقتصاد و نهادهای جاری ارضا نشده است ایجاد می‌کنند.
۱۸۳

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم اینجا کلیک کنید.