بررسی تولید و تجارت فولاد در جهان

مهدی ابراهیم زاده  ۱۳۹۸/۰۱/۲۰
بررسی تولید و تجارت فولاد در جهان
صنعت فولاد به عنوان یکی از صنایعی است که جایگاهی ویژه در تجارت جهانی دارد. گزارش حاضر به بررسی روند تولید و تجارت فولاد، به عنوان یکی از صنایع راهبردی در جهان خواهد پرداخت.
جنس فولاد در بردارنده کربور آهنی است که با عنصرهای دیگر آلیاژ شده باشد. نحوه ساخت فولاد به این صورت است که در مرحله نخست کربن آهن خام سفید را می‌سوزانند و سپس آن را با کربن همجوش می‌کنند. فولاد در بخش‌های مختلفی قابلیت استفاده دارد و آن را برای ساختن سیم، لوله و ورق فولاد؛ ریل، دیگ بخار و قطعات ساختمانی و… بکار می‌برند.

روند تولید فولاد

فولاد در جهان به عنوان یک محصول استراتژیک شناخته می‌شود یکی از مهم‌ترین‌ شاخص‌های توسعه و نشانه صنعتی بودن هر کشور، میزان مصرف سرانه فولاد است. چنانچه تولید ۱۶۰۶ میلیون تنی فولاد را بر جمعیت ۷.۱ میلیاردی جهان در سال ۲۰۱۷ تقسیم کنیم متوسط سرانه مصرف فولاد خام جهان ۲۴۱ کیلوگرم به ازای هر نفر به‌دست می‌آید که این عدد در سال ۲۰۰۰ حدود ۱۵۰ کیلوگرم به ازای هر نفر بوده است. جدول (۱) روند تولید فولاد در جهان را برای بازه ۱۹۵۰-۲۰۱۷ نشان می‌دهد.
جدول ۱: روند تولید فولاد در جهان

سال

جهان

1950

189

1955

270

1960

347

1965

456

1970

595

1975

644

1980

717

1985

719

1990

770

1995

753

1996

751

1997

800

1998

779

1999

790

2000

850

2001

852

2002

905

2003

971

2004

1063

2005

1148

2006

1250

2007

1348

2008

1343

2009

1239

2010

1433

2011

1538

2012

1560

2013

1650

2014

1669

2015

1620

2016

1627

2017

1689

نمودار زیر نیز نشان دهنده متوسط رشد تولید فولاد در جهان را برای بازه زمانی مذکور نشان می‌دهد.

نمودار ۱: متوسط نرخ رشد فولاد در بازه ۱۹۵۰-۲۰۱۷

نمودار ۱: متوسط نرخ رشد فولاد در بازه ۱۹۵۰-۲۰۱۷
(Worldsteel.org)

مصرف فولاد در کشورها

با حرکت کشور‌ها به سمت صنعتی شدن طی نیم قرن گذشته نیاز به مصرف فولاد به شدت توسعه یافته است. به طوری که طی سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۱۷ میزان تولید این ماده نزدیک ۹ برابر(۸.۹۳) گردیده است. به‌طور کلی سرانه مصرف فولاد در کشورهای صنعتی و همچنین کشورهای در حال توسعه که رشد اقتصادی مناسبی دارند بالاتر از سایر کشورها است.
کشورهایی مانند ایالات متحده، کانادا، آلمان، ژاپن، کره جنوبی و سوئد که سال‌ها است در رده کشورهای صنعتی قرار دارند طی سال‌های گذشته همواره مصرف سرانه‌ای بالای ۳۰۰ کیلوگرم داشته‌اند. البته در این میان کشور کره جنوبی یک استثنا است. این کشور با اینکه سال‌ها است در جمع کشورهای توسعه یافته قرار دارد، اما سرانه مصرف فولاد آن در ۱۰ سال گذشته همواره بالای ۱۰۰۰ کیلوگرم بوده است.
کشورهایی مانند ترکیه (۴۱۵ کیلوگرم) و چین (۵۱۵ کیلوگرم) که هنوز در حال توسعه و رشد هستند دارای مصرف سرانه فولاد بالایی هستند که البته بخشی از این مصرف به‌دلیل حجم فعالیت‌های توسعه و عمرانی درحال انجام در این گونه کشورها است. بر اساس آمار انجمن جهانی فولاد، در کشور ایران سرانه مصرف فولاد در سال‌های ۲۰۱۷ سرانه مصرف فولاد در ایران حدود ۲۳۰ کیلوگرم بوده است.

تولید کننده‌های عمده فولاد در جهان

در حال حاضر چین بزرگترین تولید کننده و مصرف کننده فولاد در دنیا است و میزان تولید این کشور به رقم ۸۳۷ میلیون تن در سال ۲۰۱۷ بوده است.
رتبه دوم تولید فولاد در دنیا به کشور ژاپن با تولید ۱۰۴.۷ و رتبه سوم به هند با تولید ۱۰۱.۴ تن تعلق دارد. ایران نیز با رقم ۲۱.۲ میلیون تن در رتبه ۱۳ تولید جهانی قرار گرفته است. جدول زیر سهم کشورها را در تولید فولاد نشان می‌دهد.
جدول۲: تولید کنند‌ه‌های عمده فولاد در جهان (۲۰۱۷)

رتبه

کشور

میزان تولید(میلیون تن)

1

چین

831.7

2

ژاپن

104.4

3

هند

101.4

4

ایالات متحده

81.6

5

روسیه

71.3

6

کره جنوبی

71.0

7

آلمان

43.4

8

ترکیه

37.5

9

برزیل

34.4

10

ایتالیا

24.1

11

تایوان

22.4

12

اوکراین

21.3

13

ایران

 

21.2

تجارت فولاد

در حوزه تجارت فولاد در جهان، با توجه به آنکه کشورها به فراخور نیاز هم صادر کننده و هم وارد کننده این محصول هستند، خالص صادرات و واردات به عنوان معیاری برای بررسی رتبه‌بندی عرضه کنندگان و دریافت کنندگاه این محصول مورد بررسی قرار می‌گیرد. شکل زیر خالص صادرات و واردات کشورها را نشان می‌دهد. مطابق با این شکل، چین با ۷۴.۸ میلیون تن بزرگترین صادر کننده و اتحادیه اروپا با ۴۱.۲ میلیون تن بزرگترین وارد کننده فولاد در جهان هستند. ایران نیز با ۷.۵ میلیون تن جایگاه بیستم را در صادرات فولاد در اختیار دارد.
جدول ۲: رتبه کشورها در تجارت فولاد در سال ۲۰۱۷

رتبه

خالص صادرات

مقدار

(میلیون تن)

رتبه

خالص واردات

مقدار

(میلیون تن)

1

چین

74.8

1

اتحادیه اروپا

41.2

2

ژاپن

37.5

2

ایالات متحده

35.4

3

کره جنوبی

31.4

3

آلمان

27.1

4

روسیه

31.1

4

ایتالیا

20.1

5

اتحادیه اروپا

 

5

کره جنوبی

19.3

5

آلمان

31.1

6

ویتنام

16.2

6

ایتالیا

18.2

7

ترکیه

15.8

7

بلژیک

18.1

8

فرانسه

15.1

8

ترکیه

16.6

9

تایلند

14.5

9

هند

16.3

10

بلژیک

14.1

10

برزیل

15.3

11

چین

139.9

11

اوکراین

15.2

12

مکیزیک

13.5

12

فرانسه

14.8

13

اندونزی

11.0

13

تایوان

12.1

14

لهستان

10.7

20

ایران

7.5

15

مالزی

7.7

نتیجه‌گیری

هدف از تدوین گزارش حاضر، بررسی وضعیت تولید و تجارت فولاد در جهان بود. طبق بررسی به عمل آمده مشخص گردید که یکی از مهم‌ترین‌ شاخص‌های توسعه و نشانه صنعتی بودن هر کشور، میزان مصرف سرانه فولاد است. متوسط سرانه مصرف فولاد خام جهان ۲۴۱ کیلوگرم به ازای هر نفر می‌باشد که این عدد در سال ۲۰۰۰ حدود ۱۵۰ کیلوگرم به ازای هر نفر بوده است. بخش زیادی از این رشد مصرف به خاطر افزایش چشمگیر مصرف فولاد در کشور ۱.۴۱ میلیارد نفری چین بوده است.
کشورهایی مانند ایالات متحده، کانادا، آلمان، ژاپن، کره جنوبی و سوئد طی سال‌های گذشته همواره مصرف سرانه‌ای بالای ۳۰۰ کیلوگرم داشته‌اند. بر اساس آمار انجمن جهانی فولاد، در کشور ایران سرانه مصرف فولاد در سال‌های ۲۰۱۷ سرانه مصرف فولاد در ایران حدود ۲۳۰ کیلوگرم بوده است.
در زمینه صادرات و واردات نیز آمارها حکایت از این دارند که چین بزرگترین صادر کننده و اتحادیه اروپا بزرگترین وارد کننده فولاد در جهان هستند. همچنین ایران با ۷.۵ میلیون تن صادرات در رده بیستم جهان قرار گرفته است.
۱۱۳

برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم اینجا کلیک کنید.